مزایده در لغت به هرمعنایی هست ما با واقعیت کار داریم و سعی خواهیم کرد معنای واقعی و حقیقی مزایده بخصوص در مورد خودرو که حوزه و رشته تخصصی ماست را با زبانی راحت و دقیق بگوییم. 

مزایده در واقع در تمام دنیا در حال انجام است و روشی است شناخته شده در مورد فروش اموالی که در آن شفافیت مهم ترین ویژگی است. اصلا مزایده روش فروشی است که درآن اموال عمومی و خصوصی به روش عادلانه واگذار گردد و رسالت آن جلوگیری از فساد و تبانی است. مزایدات را می‌توان به روش های مختلف تقسیم بندی کرد و نظم داد مثلا( حضوری و اینترنتی، دولتی و خصوصی، و یا هر تقسیم بندی دیگر، اما با توجه به وضعیت کلی مزایدات خودرو در سال‌های اخیر به نظر بهترین دسته بندی بر اساس روش برگزاری بصورت سنتی( پاکتی، حراج)و یا مدرن( اینترنتی و آنلاین)است.

1.روش برگزاری سنتی( پاکتی،چوب زنی، مذاکره ای)

ما در یک طرف برگزاری مزایده هایی رو داریم که از روش قدیمی و سنتی استفاده میکند و در مورد پیشنهاد قیمت نیاز به حضور فیزیکی شخص است، در این روش معمولا افراد پس از بازدید از خودروها اسناد( بعدا بیشتر توضیح خواهیم داد)شرکت در مزایده را از سازمان مزایده گذار تهیه کرده و طبق بندهای اعلامی اسناد عمل می‌کنند و در فرصت مشخص شده پیشنهاد قیمت را تحویل سازمان می‌دهند این روش معمول ترین نوع مزایدات پاکتی است که مزایدات فراجا و بسیاری از سازمان‌های دولتی به این طریق برگزار می‌شود.

در شکل دیگری از مزایدات که مرکز فروش کوثر(سپاه)از  اصلی ترین مراکزی است که این نوع مزایدات را برگزار می‌کند چوب زنی و حراج بصورت حضوری و زبانی انجام می‌شود، در این روش پس از فرصت بازدید چندروزه در روزی مشخص خودروها و اقلام بصورت نوبتی توسط مسئول مربوطه قرائت می‌شوند و مبلغی به عنوان پایه اعلام میشود که شرکت کنندگان می‌توانند از این عدد به بالا پیشنهاد ارائه داده و بالاترین پیشنهاد برنده مزایده است، و پس از تعیین شدن برنده خودرو عددی را به عنوان ودیعه یا ضمانت پرداخت کرده و الباقی در مدتی مشخص باید پرداخت شود. این نوع مزایدات در سازمانهای نظامی بخصوص همانطور که پیش تر گفتیم در مرکز فروش کوثر و ستاد اجرایی فرمان امام عمومیت دارد.

و شاید اگر بخواهیم شکل آخری را هم اضافه کنیم مزایداتی از نوع مذاکره و گفتگو رو هم بتوانیم ذکر کنیم که بسیار معدود تر هستند و بیشتر در مورد سازمان‌های کوچکتر و یا خصوصی قابل اجراست که افراد پیشنهادات را بصورت شفاهی از طریق مذاکره و گپ ارائه می‌دهند که قاعدتا اعتبار کمتری از دو نوع اول دارد و امکان بروز مشکلات را افزایش می‌دهد.

ما انواع دیگری از مزایدات حضوری داریم که یا ترکیبی از این نوع هست و یا روشی است که آنقدر کم استفاده می‌شود که برای جلوگیری از پیچیده کردن موضوع از پرداختن به آنها صرف نظر میکنیم.

2.در روش دوم که در سالهای اخیر با رشد زمینه فضای اینترنت شکل گرفته ما مزایده های آنلاین و اینترنتی را داریم که همانطور که از معنا مشخص است دارای روش برگزاری غیر حضوری می‌باشند.، در این دسته مزایدات شرکت های خودروسازی کشورمان از جمله سایپا، ایران خودرو، بهمن موتور و تعداد بیشماری سازمان و وزارت خانه هست که در بستر فضای اینترنت انجام می‌شود.

یک روش در این مزایدات که به نوعی ساده ترین نیز هست مزایده شرکت های خودروسازی است، این مزایدات در بستر سایت های رسمی شرکت های خودروسازی از جمله ایران‌خودرو، سایپا، گروه بهمن و...انجام میشود، ودیعه ها معمولا بصورت ثابت نه درصدی از مبلغ خودرو است. پیشنهاد قیمت پس از ثبت نام در سایت مورد نظر و پرداخت ودیعه بصورت الکترونیکی انجام می‌شود و پس از مدت کوتاهی برای سایپا دو ساعت و ایران‌خودرو دو روز نتایج از طریق سایت و ارسال پیامک اطلاع رسانی می‌شود و پس از برنده شدن مدت زمانی برای پرداخت مبلغ خودرو باز هم از طریق سایت در نظر گرفته می‌شود و در صورت عدم برنده شدن ودیعه ها بصورت خودکار برمی‌گردد، البته در مورد ایران‌خودرو برای پس گرفتن ودیعه نیاز هست مراجعه به بانک رفاه و قبل تر بانک سپه صورت می‌گرفت.

نوع دیگر مزایده که روش برگزاری آن اینترنتی هست مزایده از طریق سایت ستاد ایران(www.setadiran.ir پایگاه تدارکات الکترونیک دولت) است، به جرات می‌توان گفت نزدیک به 70%مزایده های سازمان‌های دولتی و وزارت خانه ها از طریق این سایت برگزار می‌شود.

در این سایت قسمت‌های مختلف در خصوص مزایدات و مناقصات هست که ما از قسمت مناقصات با توجه به اینکه در آن تسلطی نداریم می‌گذریم. 

سایت ستاد ایران به بخش های دستگاه اجرایی و اموال تملیکی در بخش مزایدات تقسیم می‌شود، در قسمت دستگاه های اجرایی نیز ما بخش های خرید جزیی و خرید کلی و حراج داریم. بعدا در مطلبی به صورت اختصاصی به این بخش ها می‌پردازیم.

و البته در نهایت باید مزایده هایی را نام ببریم که ترکیبی از مزایده های آنلاین و تحویل مدارک فیزیکی هستند که تعداد آنها کم است و برای جلوگیری از طولانی شدن موضوع از آنها می‌گذریم. 

سود یا فاصله از بازار:

در مورد حاشیه سود و یا توجیه شرکت در مزایده ها می‌توان اینگونه گفت که فاصله قیمت خودرو مزایده ای نسبت به بازار به عواملی چون نوع خودرو، مدل خودرو، وضعیت خودرو و سازمان مزایده گذار بستگی دارد.

به ترتیبی که حاشیه سود از یک خودروی صفرکیلومتر داخلی ارزان در مزایده ای مثل سایپا( کمترین)تا خودرویی با قیمت بالا و نامتعارف مثل بنتلی و جگوار در مزایده گمرک( بیشترین) می‌تواند بین 7تا 60%در نوسان باشد.